Media in de smiezen

Wegwijs in informatie, deel 11

Boekrecensie ‘Mind over media - Propaganda Education for a digital age’ door Renee Hobbs

Door: Roeland Smeets


MEDIATHECARIS

Website: http://www.barlaeus.nl

Interesses: Kennis van (jeugd-) literatuur Nederlands en Engels. Kennis van literatuur over media. Ervaring met lesjes informatievaardigheden en beeldbewerking.




ILLUSTRATIE: ROELAND SMEETS

Hoogleraar Renee Hobbs is een internationaal erkende autoriteit op het gebied van media-educatie en oprichter van het Media Education Lab. Haar boek Mind over Media is een mijlpaal op het gebied van mediawijsheid (of digitale geletterdheid) en levert een frisse kijk op begrippen die we allang dachten te kennen. Bovendien vallen uit de vele learning activities in het boek lesideeën te halen over allerlei aspecten van digitale geletterdheid. Naast het boek is er ook een website die uitgebreide achtergrondinformatie bevat.

Informatievaardigheden in het onderwijs

Tot voor kort was er in het onderwijs over informatievaardigheden een duidelijke taakverdeling: de docent liet aan de leerling zien welke stappen er nodig zijn op weg naar de juiste informatie voor een werkstuk of een spreekbeurt. Maar de wereld is drastisch veranderd. Informatie wordt in grote hoeveelheden op iedereen afgevuurd. Bijzonder aan Mind over Media is dat Hobbs sleutelt aan de traditionele rolverdeling tussen docent en leerling. Zij pleit ervoor dat de leerling vaker de kans krijgt zelf op onderzoek uit te gaan.

Media en propaganda

Een belangrijk begrip dat Hobbs binnen mediawijsheid (her-)introduceert in het boek is propaganda. Het woord heeft in Europa nog steeds een vieze bijsmaak, omdat de manier waarop de nazi’s er gebruik van maakten nog vers in het geheugen ligt. Maar als je het nuchter bekijkt, gaat het bij propaganda om een mix van vermaak, informatie en overtuiging.

Hobbs beschrijft hoe in het Engelse onderwijs het onderwerp propaganda is verdwenen en plaats heeft gemaakt voor de rede, het argument, de informatie waarmee een debat al dan niet gewonnen kan worden. Maar bij het overtuigen van een persoon of een groter publiek gaat het ook om emotie (pathos) en het personage (denk in Nederland aan Arjen Lubach of Jort Kelder). Volgens Douglas Rushkoff (die het voorwoord van Mind over Matter schreef) léven we in propaganda. Ondertussen is propaganda een medaille met twee kanten: een schadelijke en een heilzame.

De twee kanten van de medaille

In de loop van de geschiedenis wemelt het van de schadelijke gevolgen van propaganda, vooral als die in handen is van autocratische machthebbers. Een recent voorbeeld wordt geleverd door Donald Trump. Door de pandemie voor te stellen als een politiek en cultureel probleem, ontkende hij de ware aard ervan: de bedreiging voor de gezondheid. Door zijn (niet) optreden is hij verantwoordelijk voor ziekte en dood. (1)

Er is echter ook een heilzame kant. Denk bijvoorbeeld aan de talloze landen waar door overheden, verzekeringsmaatschappijen en allerlei andere organisaties op een overtuigende manier informatie wordt verstrekt die een positieve invloed kan hebben op onze gezondheid en leefomgeving.

Zelf op onderzoek uit

Hobbs pleit er voor dat de jongere zélf een onderwerp dat haar of hem fascineert bij de horens pakt en helemaal uitzoekt hoe het daarmee zit. Het gevolg van zo’n aanpak is dat de jongere (onder begeleiding) de stadia van een zoektocht naar informatie doorloopt en over het algemeen gemotiveerd zal zijn om die zoektocht tot een goed einde te brengen.

“‘Mind over Media’ kun je zien als een overzicht, een stand-van-zaken wat betreft digitale geletterdheid.”
Meer lezen? Klik HIER

De BMO blogs

© 2020 by BMO

Voor informatie : info@bmo.nu               KvK 33300584          Disclaimer                      Privacybeleid